Τρίτη, 26 Ιουλίου 2011

Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ : ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ , ΚΑΡΟΛΟΥ ΠΑΠΟΥΛΙΑ , ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ ΤΟΥ 2011


Του Βουχιούνη Νικόλαου , Διεθνολόγου

Δευτέρα 25 Ιουλίου 2011


Η μυστική διπλωματία συνήθως παραπέμπει στο ευρωπαϊκό σύστημα ισορροπίας ισχύος του 19ου έως τις αρχές του 20ου αιώνος , που οδήγησε σε μία σειρά πολεμικών αναμετρήσεων , με αποκορύφωμα τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο . Χαρακτηριζόταν από την απουσία ουσιαστικής ενημέρωσης της λαϊκής βάσης για τις διπλωματικές δεσμεύσεις των πολιτικοστρατιωτικών ηγεσιών αλλά και από την ασάφεια , παροδικότητα και τάση καταστρατήγησης των (γραπτώς ή προφορικώς) συμφωνηθέντων . Η πολυπλοκότητα και η ρευστότητα σήμαινε πως η παραμικρή (συχνά εκτιμώμενη αντί πραγματική) μεταβολή των συντελεστών ισχύος καθώς και των ερεισμάτων ενός κράτους-έθνους ή μιας πολυεθνικής/αποικιακής αυτοκρατορίας σε έναν έταιρο διεθνή δρώντα προκαλούσε σπασμωδικές κινήσεις από τις δυνητικά επαπειλούμενες χώρες του διεθνούς συστήματος .

Η τεχνολογική καινοτομία αλλά και η διάδοση των πολιτικών δικαιωμάτων επέβαλαν περιορισμούς στη δράση των ελίτ και πλέον οι λήπτες αποφάσεων έπρεπε αφ’ενός να αιτιολογούν τις πράξεις τους (ενίοτε δε καταφεύγοντας στους διαμορφωτές της κοινής γνώμης – φίλια / καθεστωτικά προσκείμενα ΜΜΕ/προπαγανδιστικοί μηχανισμοί/εταιρείες συμβούλων και δημοσκοπήσεων) και αφ’ετέρου να συστήσουν κρατικές υπηρεσίες ενημέρωσης και απόκρυψης πληροφοριών , των οποίων η λειτουργία διέπετο από τη γενικόλογη έννοια του εθνικού συμφέροντος . Στην πραγματικότητα η αντίληψη της ‘πεφωτισμένης’ ηγεσίας του εκάστοτε κοινωνικού συνόλου αντικατοπτριζόταν στην σκωπτική / περιφρονητική και εργαλειακή μεταχείριση (ωσάν αντικειμένου) της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών , οι οποίοι κρίνονταν ανώριμοι , απαίδευτοι , ανίκανοι και επικίνδυνοι για τον καθορισμό της συλλογικής τους τύχης . Η λαοκρατία και η λαϊκή κυριαρχία επιχειρήθηκε να ταυτιστεί με την οχλοκρατία και την οπισθοδρόμηση .

Η σύγχρονη διπλωματία θεωρητικά μόνο έχει δημόσιο χαρακτήρα . Τα πλήρη κείμενα των αποφάσεων και τα πρακτικά των συναντήσεων είναι απόρρητα και η πρόσβαση επιτρέπεται έπειτα δεκαετιών (μέσω της διαδικασίας του αποχαρακτηρισμού των εγγράφων) . Η διαφορά ανάμεσα στις διαρροές ή τις επίσημες ανακοινώσεις και τα όντως τεκταινόμενα κατέστη προσφάτως πασιφανής χάρη στη διαδικτυακή ανάρτηση απορρήτων (και εν γένει διαβαθμισμένων) εγγράφων από τη Wikileaks .

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας , Καρόλου Παπούλια , στο Ισραήλ , η οποία πραγματοποιήθηκε από τη Δευτέρα 10 Ιουλίου 2011 έως την Τρίτη 12 Ιουλίου 2011 , έχοντας προηγηθεί η παρεμπόδιση από πλευράς ελληνικής κυβερνήσεως του απόπλου πλοιαρίων που μετέφεραν τρόφιμα και ιατροφαρμακευτικό υλικό/είδη πρώτης ανάγκης προς τους Παλαιστινίους κατοίκους της Γάζας . Αξίζει να σημειωθεί πως στην εν λόγω πρωτοβουλία , οργανωμένη από τη μη κυβερνητική οργάνωση ‘FreeGaza’ (http://www.freegaza.org/) , συμμετείχαν ακτιβιστές από πολλές δυτικές χώρες (συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ , του Καναδά , της Γερμανίας , του Βελγίου , και της Σουηδίας) και ο απόπλους αφορούσε κατ’αρχάς την πρόσβαση στα διεθνή ύδατα – με τελικό προορισμό όμως τη Γάζα . Στον ιστότοπο της Προεδρίας της Δημοκρατίας (http://www.presidency.gr/) , την στιγμή που αναγράφονται αυτές οι απόψεις (Δευτέρα 25 Ιουλίου 2011) , δεν υπάρχει κάποια ανακοίνωση ή περιγραφή της διμερούς διπλωματικής επαφής – οι δε περισσότεροι σύνδεσμοι (links) πέραν της αρχικής σελίδας (homepage) εμφανίζουν το ακόλουθο αποτέλεσμα :

Τα ισραηλινά ΜΜΕ δεν εισήλθαν στην ουσία της επίσκεψης και αρκέστηκαν να αναπαράγουν τις δηλώσεις του ομολόγου του κ. Παπούλια , Simon Peres . Η εφημερίδα Jerusalem Post , στο άρθρο της Greer Fay Cashman με τίτλο ‘Peres thanks Greek president for help on flotilla’ και ημερομηνία δημοσίευσης 11 Ιουλίου 2011 (http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=228803) , ανέφερε πως ‘The arrival of Greek President Karolos Papoulias in Israel signals not just another state visit, but the beginning of a new chapter in relations between the two countries whose history has in one way or another been intertwined for centuries, President Shimon Peres said on Monday morning ... He thanked Papoulias for the significant role played by Greece in blocking the recent Gaza-bound flotilla. Noting that many of the people who had tried to run the Israeli blockade had carried banners with the imprint “Free Gaza,” Peres declared that Gaza does not want peace, and that if Gaza would be free of terrorism, Gaza would be free.’ ενώ ο ενημερωτικός ιστότοπος Ynet (http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4093655,00.html , μέλος του ειδησεογραφικού δικτύου Yedioth Media Group) παραθέτει την ακόλουθη δήλωση του Ισραηλινού Προέδρου : ‘I thank Greece from the bottom of my heart for complying with the UN general-secretary's instructions and preventing people who seek to disturb the order from arriving in Israel without supervision, Peres said during a ceremony at the President's Residence.’ .


Ακόμη και το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ , σε ηλεκτρονικό ανακοινωθέν του της 11ης Ιουλίου 2011 (http://www.mfa.gov.il/MFA/Government/Communiques/2011/Greek_President_Papoulias_visits_Israel_11-Jul-2011.htm) , δεν παραθέτει λεπτομέρειες και επικεντρώνεται στο θέμα της νηοπομπής/Γάζας : ‘President Shimon Peres hosted Greek President H.E. Karolos Papoulias for a reception and working meeting. The Greek President is visiting Israel on an official visit at the invitation of President Peres. President Peres thanked his guest for Greece's involvement in stopping the flotilla to Gaza: "I genuinely thank you for fulfilling the directives of the Secretary General of the United Nations by stopping the flotilla. I thank you for not allowing people interested in violating the law and disrupting order to reach Gaza which is ruled by a terror organization. Greece, in an impressive manner, showed the U.N. that she stands ready to assist. Your contribution to lower tensions benefits the entire region as well as Gaza itself. You acted legally and carefully and I thank you for your personal involvement in this matter." The President added that Gaza is controlled by a terror government that seeks to smuggle large quantities of weapons from Iran to Gaza. "I recently saw a sign on one of the boats that said "Free Gaza." We must say loud and clear - Gaza must free itself from the terror in its midst. At the same time Israel is extending its hand in peace all the time towards our neighbors and yearn for the day when Gaza will be a prosperous city, free of the terrorist rule of Hamas." ... President Papoulias said to President Peres: "Greece supports Israel's developing relations with the European Union. I am personally working towards building a triumvirate of cooperation between Greece, Cyprus, and Israel in many areas including energy like the recent natural gas exploration, research and science, as well as diplomatic and trade relations. I am very happy to visit Israel and it is a great honor to meet you, Mr. President. "’ .

Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη εντύπωση είναι η μη αναπαραγωγή από τα ελληνικά ΜΜΕ φωτογραφιών από την επίσκεψη του κ. Παπούλια στο μνημείο για το Ολοκαύτωμα (Holocaust Memorial in Jerusalem) και ειδικά στο Hall of Remembrance . Ο Έλληνας Πρόεδρος αποθανατίστηκε από φωτογράφο του πρακτορείου εικόνων Getty Images (http://www.gettyimages.gr/) να ενδύεται το παραδοσιακό/τελετουργικό εβραϊκό κάλυμμα κεφαλής ‘kippa’ , όπως φαίνεται και στο σχετικό φωτογραφικό ντοκουμέντο :

Εντούτοις , η εν λόγω φωτογραφία - όπως είναι εύκολο να διαπιστώσετε εάν θελήσετε να μισθώσετε χρήση της για δημοσιογραφικούς/εκδοτικούς σκοπούς - δεν είναι διαθέσιμη προς παραχώρηση εξαιτίας country/company and/or publication restrictions . Όμως σε έτερα (διαδικτυακά τουλάχιστον) έντυπα του εξωτερικού αναμεταδώθηκε κανονικά . Προς απόδειξη των λεγομένων μου παραθέτω την επόμενη εικόνα (από το διαδικτυακό τόπο Indian Times , http://www.indiatimes.com/) :

Προφανώς για την Ινδία δεν ίσχυσαν οι περιορισμοί χώρας/εταιρείας/δημοσίευσης . Επίσης , από το σύνολο των φωτογραφιών του πρακτορείου Getty που σχετίζονται με την επίσκεψη του κ. Παπούλια στο Ισραήλ , μόνο όσες απεικονίζουν τον Έλληνα πολιτικό με την εβραϊκή περιβολή δεν διατίθενται προς ενοικίαση/χρήση . Τα παρακάτω screenshots είναι χαρακτηριστικά :


Ομολογουμένως πρόκειται για περίεργη και δυσνόητη πολιτική επιλεκτικής αναδημοσίευσης , ιδιαιτέρως εάν αναλογιστεί κάποιος πως οι πρωταρχικοί αποδέκτες/καταναλωτές των συγκεκριμένων φωτογραφιών του Getty θα ήταν λογικά τα ΜΜΕ των δύο εμπλεκομένων κρατών (Ελλάδας-Ισραήλ) . Ο περιορισμός μάλιστα δεν επεκτείνεται στο Ισραήλ , παρά αφορά μόνο την Ελλάδα .


Συμπερασματικά , αφ’ενός δεν υπήρξε πληροφόρηση για το περιεχόμενο των διμερών συνομιλιών (έστω για τα θέματα οικονομικής/εμπορικής υφής) προς το άμεσα ενδιαφερόμενο κοινό , δηλαδή τους Έλληνες πολίτες τους οποίους υποτίθεται πως εκπροσωπεί και από τους οποίους εκλέγεται έμμεσα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και αφ’ετέρου απέκρυψαν συμβολικής ή απλά εθιμοτυπικής σημασίας πράξεις του κ. Παπούλια ωσάν να επρόκειτο είτε για κάτι επιλήψιμο είτε για κάτι ανάξιο αναφοράς .


Προς αποφυγή παρεξηγήσεων , αισθάνομαι υποχρεωμένος να αναφέρω ότι οι ξένοι ηγέτες που εντάσσουν στο πρόγραμμα της επίσκεψής τους στο Ισραήλ το Holocaust Memorial in Jerusalem / Hall of Remembrance υιοθετούν την ίδια ενδυματολογική επιταγή , όπως διαπιστώνεται και από τις ακόλουθες εικόνες :


Απλά στις χώρες τους οι εικόνες δημοσιεύονται όπως συμβαίνει και με τα κεντρικά σημεία των υπό συζήτηση – πόσω δε μάλλον των υπό σύναψη – συμφωνιών καθώς και με τις εκάστοτε διπλωματικές/πολιτικές συγκλίσεις .


(Ο ΛΟΓΟΣ ΠΟΥ ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ GETTY ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΩΣ ΑΠΟ ΤΟ INDIA TIMES ΕΧΟΥΝ ΛΗΦΘΕΙ ΜΕΣΩ SCREEN CAPTURE ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΧΘΟΥΝ ΤΥΧΟΝ ΝΟΜΙΚΑ ΚΩΛΥΜΑΤΑ)